1518

ProjectVerbouwing Sint-Lambertuskerk, Emmaplein, Maastricht
LocatieEmmaplein, Maastricht
OpdrachtgeverSynapse b.v. / Familie De Laat
ProgrammaVerbouwing van Sint-Lambertuskerk tot: Werkruimte / Maatschappelijke ruimte / Woning
Ontwerp - uitvoering2015 - 2016
Fotografiebv Mathieu Bruls architect
Artist impressionbv Mathieu Bruls architect

Lambertuskerk wordt DeLambert,


De opgave verkennen

Een kerkgebouw ontwerpen is voor een architect een jongensdroom.
In een beeldbepalend, bestaand kerkgebouw (Rijksmonument) drie nieuwe functies onderbrengen, die onderling brandwerende scheidingswanden vragen, is een hele moeilijke opgave.

Natuurlijk wil de architect de bestaande ruimtelijkheid ervaarbaar houden.
Graag ontwerpen we bij zo een opgave dan een glazen kubus los in het gebouw.
Maar daar is deze ontwerpopgave niet naar.

In dit geval wil het kerkgebouw namelijk verbouwd worden tot een woning, een bedrijfslaboratorium en een publiekszaal.


Opportunisme als inspiratie

Hergebruik van gebouwen, gebouwdelen of materialen, vaak uitgevoerd op een uiterst pragmatische manier is zo oud als het bouwen.

Voor deze opgave vonden we o.a. inspiratie bij de Duomo, gelegen in Syracuse op Sicilië.
Daar is de oorspronkelijke Griekse tempel, nadat deze tot Romeinse tempel was verbouwd, gaandeweg verworden tot een katholiek kerkgebouw, de Duomo dus.
Zo werd o.a. hiertoe de open ruimte tussen de oorspronkelijke zuilen domweg dichtgemetseld.

Wie naar de geschiedenis van onze gebouwde omgeving kijkt, begrijpt meteen dat deze praktische aanpak eigenlijk de dagelijkse praktijk is… en ons voortdurend ook best gelukkig gemaakt heeft.

We houden van het praktische van dat pragmatische.


Improvisatie en tijdelijkheid versus principe en eeuwigheid

Zo ontwierpen we een eenvoudige onderverdeling van de kerkruimte, met inzet van nieuwe wanden tussen de drie nieuwe gebouwfuncties.

Deze wanden zijn zo gematerialiseerd en gedetailleerd dat ze ogen als een nieuwe toevoeging; je begrijpt zelfs dat het zo maar weer weg kan…..
De wanden voegen zich binnen de geometrische logica van de bestaande architectuur.
Ze staan in het hart tussen de kolommen en hun dikte maakt dat ze op een vergelijkbare manier terug liggen, zoals dit ook het geval is bij de bestaande buitenwanden en de omsluitende kolommen aldaar.

Daartoe ontwikkelden we tevens een terug liggende schaduwlijst, nodig voor de aansluiting tussen nieuw en bestaand.
Op het eerste gezicht een cliché-detail, echter erg uitdagend bij de aanwezige kolomcontouren

Ook werden de gipsplaten van deze nieuwe wanden nog net semitransparant geschilderd, zodat dit wandvlak een dialoog aangaat met de expressie van de bestaande gebouwmaterialen en je ook net nog de plaatachtige opbouw van de nieuwe wanden afleest.

Nieuwe deurkozijnen in die wanden liggen op de wandvlakken.
Hiermee wordt het geïmproviseerde karakter en zodoende de tijdelijkheid benadrukt.

Waar het oorspronkelijke kerkbouw staat voor een wereld van principes en eeuwigheidswaarde, bemiddeld onze verbouwing de bescheidenheid die past bij improvisatie en tijdelijkheid.


De illusie van de werkelijkheid

Quasi willekeurig werden een aantal ronde ramen in de nieuwe wanden gepositioneerd.
Zo wordt net nog de oorspronkelijke omvang van het hele kerkinterieur ervaren.

Het extra grote raam over de entree-as geeft even zicht op de belangrijke muurschildering, boven de plek van het oorspronkelijke altaar.


Ontspannen

We wilden dat de nieuwe ingrepen tot een “ontspannen” architectuur zouden leiden.
En dat is, na realisatie, gelukkig ook zo ervaarbaar.

Een zekere mate van vanzelfsprekendheid spreekt ook uit de nieuwe raamopeningen, die in de buitenschil zijn aangebracht.
Deze werden als autonome doosjes, telkens over een te onderkennen symmetrieas, in de diverse buitengevels geplaatst.

Ondanks de beperkte omvang van deze ramen hebben ze een verbluffende ruimtelijke werking op het interieur.

De doosjes bemiddelen ook als kleine vitrines dat het gebouw, na decennia van leegstand, eindelijk weer tot leven is gekomen.


bv Mathieu Bruls architect, Maastricht 2016